Ruim zestig procent van de Nederlanders besteedt dagelijks behoorlijk wat tijd aan het volgen van de actualiteit. Bizar veel, als ik er even over nadenk. Vanuit verschillende hoeken wordt echter gedaan alsof we hier haast het nieuws niet volgen. Alsof we niet genoeg vitamine N tot ons krijgen. “Heb je het gehoord? Veertig procent van de Nederlanders volgt het nieuws niet”, kopt Joop.nl bijvoorbeeld.
Als je exact wil weten hoe het leven niet in elkaar steekt, moet je het nieuws volgen. Het aantal mensen dat ontvoerd wordt, een terroristische aanslag pleegt, Amerikaanse president wordt, is verwaarloosbaar. Je focussen op deze doelgroepen maakt je eerder wereldvreemd dan wijzer, zou je zeggen. Toch doet zes op de tien mensen dit buitensporig. Ook ik maak me hier schuldig aan.
Hoezo zit het in mijn hoofd dat ik deze zaken op de voet moet volgen? Ook mijn ouders hebben me doen denken dat het zo gezond is als het eten van groenten. Hoezo blijf ik een nacht op als er aan de andere kant van de wereld verkiezingen zijn? Hoezo is opnieuw een aanslag in Londen iets wat je live op de voet volgt? En zo’n formatie? Als er een nieuwe regering is, dan zien we het toch wel?
Ik zeg dus niet dat op de hoogte zijn van wat er in de wereld gebeurt, slecht is. Integendeel. Het is alleen dat gehijg over de waan van de dag dat – als je er drie seconden over nadenkt – best raar is.
Logischer zou het zijn als er een paar weken na invloedrijke incidenten pas wat aandacht voor is. Het hoe en waarom is dan al een stuk helderder.
Met wat afstand in tijd worden speculaties verdreven. Het tegenstrijdige is echter dat als dingen eindelijk op hun plaats vallen, het geen nieuws meer is. Het NOS-journaal en RTL-boulevard hebben misschien andere onderwerpen, de werkwijze lijkt dezelfde. Hoe duidelijker het beeld, hoe minder de kijkcijfers.
Neem de opening van het achtuurjournaal, met de ontvoering van Derk Bolt. Vreselijk uiteraard, maar veel informatie was er toen nog niet. Het nieuwsinstituut had besloten dat dit het belangrijkste nieuws was, dus er moesten flink wat minuten gevuld… met niets. Er was namelijk nog geen feit bekend. Je kreeg hele lege minuten met alleen maar speculaties. Vanzelfsprekender – in een rationele wereld – was het geweest als het benoemd werd in het blokje kort nieuws en dat het een paar dagen later, als er meer duidelijk was, echt behandeld werd. Maar het leven is nou eenmaal niet rationeel.
Omdat zestig procent van de mensheid denkt dat de waan van de dag belangrijk is, gaat de journalistiek hiernaar handelen. Dealers die duidelijk balen dat nog altijd veertig procent van de mensheid nieuwsjunkie weigert te worden.



