Wat me opvalt aan al dat gestreef naar diversiteit van tegenwoordig is dat die beoogde diversiteit zelf niet zo divers is. Als het niet over kleur gaat (de allochtonen van vroeger, je hoort ook migratieachtergrond of afkomst, maar bedoeld wordt ras) dan gaat het over alles wat met sekse of gender te maken heeft. Over andere smaken hoor je eigenlijk zelden. Of nooit. Magertjes!
Wat tegenwoordig streven naar diversiteit wordt genoemd, heette vroeger gewoon bestrijden van rassen- of vrouwendiscriminatie. Het kwam er toen op neer dat je maar beter man en blank kon zijn als je iets wilde bereiken. En niet zelden werkt die truc nog steeds. Om de gewenste ‘diversiteit’ te bereiken wordt tegenwoordig ingezet op vuur met vuur bestrijden. Positieve discriminatie heet dan dan. Quota instellen bijvoorbeeld. Dat een bepaald percentage (liefst de helft) ergens van vrouw moet zijn, of ‘van kleur’.
Een quotum is na protesten ook het compromis dat bereikt is over boekenweekgeschenk en -essay. Fifty / fifty mannelijke en vrouwelijke auteurs daarvan voor de vijf jaar na 2019. Het CPNB dacht er namelijk mee weg te komen de opdracht voor het schrijven van het zowel geschenk als essay van komend jaar aan mannelijke auteurs te geven. En het thema is nog wel ‘de moeder, de vrouw’. Lastig uit te leggen. Want is niet per se discriminatie maar zou het kunnen zijn. En dan meteen ‘negatieve’ discriminatie want er is geen reden om aan te nemen dat vrouwelijke auteurs minder literaire kwaliteit hebben dan mannelijke.
Het aan de kaak stellen van discriminatie van vrouwen en mensen ‘van kleur’ is helemaal hip, maar er zijn al zat beroepen waar vrouwen met migratieachtergrond niet aan te slepen zijn. Moeten ze wel jong en hoogopgeleid zijn, dan is hun kostje gekocht. In de media bijvoorbeeld.
Tja, ook van die diversiteitsdingetjes, leeftijd en opleidingsniveau, maar een stuk minder mediageniek dan sekse en afkomst. Maar niet minder belangrijk. Lichaamsomvang en andere normgevoelige fysieke kenmerken zijn er ook een paar. Zelfs man zijn werkt lang niet altijd in je voordeel. Vooral niet als je dan ook nog blank, niet meer zo jong, laagopgeleid en te dik bent. Je wenst het je ergste vijand niet toe.
En dan hebben we het alleen nog gehad over kenmerken waar je weinig of niets aan kan doen. Diversiteit gaat ook over dingen waar je wel wat aan kan doen. Laat ik mezelf eens als voorbeeld nemen. Stel dat ik zou solliciteren op een functie als CEO van bijvoorbeeld Philips. Helemaal hypothetisch natuurlijk, want je wordt ervoor gevraagd. En ze zouden me nooit vragen, terecht overigens, maar niet om de redenen die ik nu ga noemen.
Maar stel! Ik schrijf een mooie brief waarin ik mezelf al die capaciteiten toedicht die een CEO van Philips goed van pas komen. Met een schitterend cv erbij. Oké, ik word op gesprek gevraagd. Ik maak mijn entree in de directiekamer en ik voorspel jullie, zodra ze me hebben gezien ben ik meteen kansloos. Want ik kom binnen met blote voeten in sandalen. Korte broek en een hemdje. Want het is zomer en de mussen vallen puffend van het dak.
Die sollicitatiecommissie van Philips gaat namelijk uit van iemand die zo ongeveer is zoals zij. Die er uitziet zoals ze er zelf uitzien. Mannen in pakken. Stropdas, glimmende schoenen, je kent het wel. Alle CEO’s en andere leidinggevenden in bedrijven zien er zo uit. Tenzij ze vrouw zijn. Maar vrouwen gaan inmiddels gebukt onder eigen kledingcodes.
Maar ik word dus keihard gediscrimineerd op grond van uiterlijke kenmerken, al zijn ze in dit geval zelfgekozen. Of moet ik me aanpassen aan wat nu eenmaal gebruikelijk is? Eis je van een vrouwelijke schrijver dat ze zich tot man laat ombouwen voor ze een boekenweekgeschenk mag schrijven! Eis je van Michael Jackson dat hij zijn huid laat bleken voor hij het podium op mag?
Het zou op zijn minst een interessant experiment zijn om ook in de boardrooms de fifty / fifty-regel toe te passen. Dat bedrijven de eerste vijf jaar na nu op elke man in pak ook eentje op sandalen op een leidinggevende positie aannemen. Liefst wereldwijd. Moet die man op sandalen natuurlijk wel de vereiste kwaliteiten voor de positie hebben, maar ze zijn er, dat garandeer ik jullie. Het zou alweer een heel klein beetje meer diversiteit opleveren.
Het mooiste zou zijn als de fifty / fifty regel vijf jaar later al afgeschaft kan worden omdat de mannen op sandalen volledig doorgebroken zijn in de directiekamers. Maar als ze mij als CEO van Philips vragen zeg ik nee. Dan ga ik liever voor het schrijven van een boekenweekgeschenk.





