Ja, ja! Het is weer zover! De juffen in het basisonderwijs leggen hun hobby neer. Alweer! Dit doen zij uiteraard niet voor de lol. Nee, de gezondheid van ons educatief systeem zou in het geding zijn.
In een notendop is de werkdruk te hoog en vindt men de loonkloof met het voortgezet onderwijs te groot. Op het eerste gezicht niet geheel onterechte eisen. Althans, vooral die van de te hoge werkdruk. Maar ja, daar komt dan nog bij dat, vooral in de Randstad, de beschikbaarheid van betaalbare woonruimte – of liever, het gebrek hieraan – eveneens wordt aangehaald als oorzaak voor het lerarentekort.
Nee, dán is de 895 miljoen euro die het ministerie van OCW deze kabinetsperiode uitgeeft aan het basisonderwijs bij lange na niet afdoende. Geld gaat sowieso de echte problemen in het onderwijs niet aanpakken. Want ja, de leraren hebben gelijk, er zijn structurele problemen. Maar de gezondheid van het educatieve systeem is al decennia aan het afnemen.
Platitudes zoals: ‘Als wij ons onderwijs niet serieus nemen, nemen wij de toekomst van onze samenleving niet meer serieus’, moeten de steun van de ouders garanderen. Maar laat ik dan even héél eerlijk zijn. Afgezien van de leerkrachten zelf, is ‘ons onderwijs’ gedurende mijn leven nog nooit écht serieus genomen. Als je het mij vraagt, is er betonrot in het fundament van ‘ons onderwijs’.
Zover als ik in de geschiedenis kan kijken, ging het pas echt fout sinds de invoering van de Mammoetwet in 1968. Die moest ‘goed’ onderwijs bewerkstelligen voor ieder kind. En dat ‘goede’ onderwijs is hetgeen de stakende leraren zeggen te willen verdedigen. Maar om in basisonderwijstermen te blijven, is ‘ons onderwijs’ op z’n hoogst ‘voldoende’.
‘Ruim voldoende’ kunnen we, als we goed knijpen met de ogen, ergens aan de horizon zien liggen. Om ‘goed’ te bereiken, hebben we voortreffelijk schoeisel nodig. En ‘uitstekend’, daaraan moeten we voorlopig nog niet willen denken, dat is al helemaal een ver-van-ons-bed-show.
Inhoudelijk schiet ‘ons onderwijs’ al tekort. Onderwijs naar het Finse model, momenteel de onbetwiste nummer 1 in de wereld, is slechts op een enkele school doorgedrongen. De loopbaan-beslissende schifting aan de start van het middelbare onderwijs is véél te vroeg. En de afschaffing van de LTS – waardoor de stempel ‘laagopgeleid’ tegenwoordig op MBO’ers wordt gedrukt – was al helemaal misplaatst; om maar even een paar structurele problemen aan te stippen. Maar de leerkrachten in het basisonderwijs laten het nu lijken alsof een beetje geld (een miljard structureel, bovenop de vorig jaar toegezegde eenmalige half miljard) alle problemen gaat oplossen.
Maar ja, niets lijkt bespreekbaar. Het complete eisenpakket is eenrichtingsverkeer. Minder deeltijd werken, minder vakantiedagen en later uittreden zijn allemaal onbespreekbaar. Terwijl dat wel bijdraagt aan verlichting van de werkdruk én het lerarentekort. En als dan óók nog eens de krapte op de huizenmarkt wordt aangehaald, dan lijkt mij dat er inmiddels een patstelling is bereikt.








