Fotobron: Pixabay.com
Je kunt de eieren van je kippen niet meer eten omdat de grond is vergiftigd? Dat moeten we maar normaal vinden; het hoort bij kapitalisme. Hoe dichter je bij Tata Steel woont, hoe groter de kans op kanker? Niet zeuren, dat hoort erbij, je went er maar aan. Bedrijven die belastingkorting bedingen terwijl ze letterlijk mensen doodziek maken? Dat is heel gewoon tegenwoordig. Ze parasiteren op onze gezondheidszorg en sturen de rekening naar de belastingbetaler, omdat aandeelhouders nu eenmaal rendement willen.
Prima. Laten we die logica dan overal toepassen.
Als alles toch draait om financiële prikkels, waarom zouden we sociaal rechercheurs dan niet op commissiebasis laten werken? Het enige wat we doen, is de zoekrichting verbreden: twintig procent van alle fraude die ze vinden, wordt omgezet in loon. We doen er een leuke bonusregeling bij. Ik voorspel dat er een stuk minder bijstandsmoeders worden gekort.
Het vermoeden bekruipt me dat huisjesmelkers en witteboordencriminelen erg zenuwachtig worden van dit vooruitzicht. Want welke sociaal rechercheur wil nu niet in één klap klaar zijn met zijn target voor het jaar? Supermarkten die aan kartelvorming doen, gasprijzen die kunstmatig hoog worden gehouden; alles mag worden onderzocht. Gesjoemel met subsidies? Aanpakken. Belastingconstructies waar de FIOD geen tijd voor heeft? Nu onderzoeken we het wel. Je hoeft daarvoor de bevoegdheden van sociaal rechercheurs niet eens uit te breiden.
Laat ze niet alleen naar uitkeringsfraude speuren, maar ook naar PFAS-vervuiling, dividendtrucs en bedrijven die publiek geld oppompen en privé cashen. Hoe groter de schade, hoe hoger de beloning.
Zo’n afdeling zou, als we het goed organiseren, meer geld binnenhalen dan de Belastingdienst. En het mooiste: niemand kan klagen, want het is gewoon marktwerking.
Dat is de ware kracht van kapitalisme.
